Trong một gia đình, việc mọi người cùng uống cà phê không có nghĩa là mọi người cùng thích một kiểu cà phê. Có người thích đắng và đậm, người khác lại chú ý đến hương thơm và vị thanh; có người pha phin, người dùng máy, người chỉ uống một lượng nhỏ vào cuối tuần. Bài toán vì thế không phải tìm một sản phẩm có khả năng làm mọi người hài lòng tuyệt đối, mà là tìm cách tổ chức lựa chọn để khác biệt trong gia đình không biến thành một danh mục quá lớn và khó dùng.

Khác biệt khẩu vị cần được gọi đúng tên

Trước khi mua thêm sản phẩm, gia đình nên xác định họ khác nhau ở đâu. Nếu một người muốn vị đắng rõ trong khi người khác không thích đắng, đó là khác biệt cảm quan. Nếu một người pha phin còn người kia dùng máy, đó lại là khác biệt về phương pháp pha. Nếu một người uống hằng ngày và người kia chỉ uống cuối tuần, quy cách đóng gói cũng trở thành một biến đáng xét.

Nghiên cứu về sở thích người tiêu dùng cà phê cho thấy các nhóm người uống có thể hình thành những kiểu ưa thích khác nhau. Điều này quan trọng vì nó nhắc người mua rằng “khẩu vị gia đình” không nhất thiết là một điểm duy nhất trên bản đồ. Trước khi tìm sản phẩm chung, nên xác định những thuộc tính thật sự gây bất đồng.

Packshot túi cà phê An Khương đặt cạnh tách cà phê trên bàn
Packshot túi cà phê An Khương đặt cạnh tách cà phê trên bàn

Tìm phần giao nhau trước khi mở rộng danh mục

Nếu nhiều thành viên cùng chấp nhận một khoảng hương vị, một cách pha hoặc một mức độ tiện lợi, đó là điểm giao nhau nên được ưu tiên. Chẳng hạn, nếu mọi người đều thích vị đậm vừa, chỉ khác nhau ở cách pha, một sản phẩm phù hợp với cả hai phương pháp có thể đủ dùng.

Cách tiếp cận này có lợi ở chỗ giảm số quyết định phải đưa ra. Một danh mục nhiều sản phẩm nhưng khác biệt mơ hồ khiến người mua phải học quá nhiều thông tin. Trong nghiên cứu về số lượng lựa chọn, việc tăng số phương án không phải lúc nào cũng làm quyết định tốt hơn; độ phức tạp của nhiệm vụ và cách các lựa chọn được trình bày cũng ảnh hưởng đến trải nghiệm lựa chọn.

Khi một sản phẩm chung là lựa chọn hợp lý

Một sản phẩm chung phù hợp khi khác biệt giữa các thành viên không quá lớn hoặc có thể điều chỉnh bằng cách pha. Cùng một loại cà phê có thể cho trải nghiệm khác nhau khi thay đổi lượng cà phê, cỡ xay, tỷ lệ nước hoặc cách chiết xuất. Tuy nhiên, không nên dựa vào khả năng điều chỉnh để ép những sở thích thực sự đối lập vào một sản phẩm.

Một tiêu chí thực tế là hỏi: nếu mua một sản phẩm duy nhất, có bao nhiêu người sẽ chủ động uống nó mà không cảm thấy đang phải nhượng bộ? Nếu phần lớn thành viên đều chấp nhận và chỉ có khác biệt nhỏ, sản phẩm chung có lợi về chi phí, bảo quản và sự đơn giản.

Khi hai lựa chọn nhỏ tốt hơn một lựa chọn trung gian

Nếu sở thích khác nhau rõ rệt, cố tìm một sản phẩm “ở giữa” đôi khi tạo ra một kết quả không ai thật sự thích. Một loại quá đắng với người này có thể quá nhẹ với người kia; một hồ sơ hương vị cân bằng chưa chắc giải quyết được khác biệt đó.

Trong trường hợp ấy, hai lựa chọn nhỏ có thể hợp lý hơn nếu gia đình có đủ tần suất sử dụng để tránh để cà phê mở quá lâu. Hai sản phẩm cũng nên khác nhau thật rõ về nhu cầu, thay vì chỉ khác tên gọi. Một lựa chọn cho người thích đậm và một lựa chọn cho người thích thanh có ý nghĩa hơn hai gói gần như giống nhau.

Tổ chức lựa chọn để cả nhà không phải học cả danh mục

Danh mục gia đình nên được tổ chức theo nhu cầu thực tế: người thích đậm, người thích cân bằng, người cần tiện lợi, người có thiết bị xay, hoặc người uống không thường xuyên. Mỗi nhóm chỉ cần một vài thuộc tính dễ hiểu.

Điều quan trọng là không đưa ra một số lượng sản phẩm “chuẩn” cho mọi gia đình. Nghiên cứu hiện có không cho phép kết luận rằng gia đình nào cũng nên có hai, ba hay bốn loại cà phê. Số lựa chọn hợp lý phụ thuộc vào mức độ khác biệt khẩu vị, tần suất uống, khả năng bảo quản và chi phí. Một danh mục nhỏ nhưng khác biệt rõ thường dễ sử dụng hơn một danh mục lớn nhưng ranh giới giữa các sản phẩm không rõ ràng.

Một cách làm hữu ích là để từng người mô tả nhu cầu bằng những từ cụ thể thay vì nói đơn giản rằng mình thích “ngon” hay “đậm”. Người thích đậm có thể đang tìm vị đắng rõ, thân vị dày hoặc hương rang mạnh; ba đặc điểm này không hoàn toàn đồng nhất. Người thích nhẹ cũng có thể đang muốn ít đắng, hương rõ hoặc cảm giác uống thanh hơn. Khi tách được các thuộc tính, gia đình dễ tìm điểm giao nhau hơn và tránh mua nhiều sản phẩm chỉ vì cách gọi khác nhau.

Chi phí cũng cần được tính theo lượng thực sự uống chứ không chỉ theo số gói. Nếu một thành viên uống rất ít nhưng lại có một gói riêng, phần cà phê còn lại có thể nằm mở lâu. Ngược lại, nếu hai người có sở thích gần nhau và cùng dùng một sản phẩm, tốc độ tiêu thụ tăng lên và việc bảo quản cũng đơn giản hơn. Đây là lý do quyết định danh mục gia đình nên kết hợp khẩu vị với tần suất, thay vì chỉ dựa vào sở thích được nói ra lúc mua.

Tài liệu tham khảo

  • Geel, Kinnear và de Kock (2005), “Liên hệ sở thích người tiêu dùng với thuộc tính cảm quan của cà phê hòa tan”, Chất lượng thực phẩm và sự ưa thích, 16(3), 237–244. DOI 10.1016/j.foodqual.2004.04.014.
  • Heidema và de Jong (1998), nghiên cứu về khác biệt sở thích giữa các nhóm người tiêu dùng, Chất lượng thực phẩm và sự ưa thích, 9(3), 115–118. DOI 10.1016/S0950-3293(97)00042-6.
  • Chernev, Böckenholt và Goodman (2015), “Số lượng lựa chọn và độ phức tạp của nhiệm vụ lựa chọn”, Tạp chí tâm lý học người tiêu dùng, 25, 333–358. DOI 10.1016/j.jcps.2014.08.002.
  • Samoggia và Riedel (2018), nghiên cứu về động cơ và thuộc tính trong hành vi tiêu dùng cà phê, Dinh dưỡng và khẩu vị, 129, 70–81. DOI 10.1016/j.appet.2018.07.002.
← Bài trướcBài tiếp theo →

In a family, everyone drinking coffee doesn't mean everyone likes the same type of coffee. Some like it bitter and bold, others pay more attention to aroma and a clean flavor; some brew phin, some use a machine, some only drink a small amount on weekends. So the challenge isn't finding a product that satisfies everyone perfectly — it's finding a way to organize choices so the family's differences don't turn into an overly large, hard-to-manage lineup.

Taste differences need to be named accurately

Before buying more products, a family should identify where they actually differ. If one person wants a clearly bitter flavor while another dislikes bitterness, that's a sensory difference. If one brews phin while the other uses a machine, that's a difference in brewing method. If one drinks daily and the other only on weekends, package size also becomes a factor worth considering.

Research on coffee consumer preference shows that groups of drinkers can form different preference patterns. This matters because it reminds buyers that "family taste" isn't necessarily a single point on the map. Before looking for a shared product, identify the attributes that actually cause disagreement.

Product shot of an An Khuong coffee bag
Product shot of an An Khuong coffee bag

Find the overlap before expanding the lineup

If several family members can accept a shared flavor range, brewing method, or level of convenience, that overlap should be prioritized. For instance, if everyone likes a moderately bold flavor and only differs in brewing method, a product suited to both methods may be enough.

This approach has the benefit of reducing the number of decisions needed. A lineup with many products but vague differences forces buyers to learn too much information. Research on the number of choices shows that increasing the number of options doesn't always make decisions better; task complexity and how choices are presented also affect the choosing experience.

When a single shared product is the sensible choice

A shared product works when the difference between members isn't too large, or can be adjusted through brewing. The same type of coffee can produce different experiences by changing the amount of coffee, grind size, water ratio, or extraction method. However, don't rely on adjustability to force genuinely opposing preferences into a single product.

A practical criterion is to ask: if you buy just one product, how many people would actively drink it without feeling like they're compromising? If most members accept it and only small differences remain, a shared product benefits from cost, storage simplicity, and ease.

When two small options beat one middle-ground option

If preferences differ significantly, trying to find a product that sits "in the middle" sometimes creates a result no one actually likes. A type too bitter for one person could be too mild for another; a balanced flavor profile may not resolve that difference at all.

In that case, two smaller options may make more sense if the family drinks often enough to avoid leaving coffee open too long. The two products should also differ clearly in what need they serve, rather than differing only in name. One option for someone who likes it bold and one for someone who likes it clean is more meaningful than two nearly identical bags.

Organize choices so the whole family doesn't have to learn the whole lineup

A family's lineup should be organized around actual needs: someone who likes it bold, someone who likes balance, someone who needs convenience, someone with a grinder, or someone who drinks infrequently. Each group only needs a few easy-to-understand attributes.

What matters is not proposing a "standard" number of products for every family. Existing research doesn't allow us to conclude that every family should have two, three, or four types of coffee. The reasonable number of choices depends on how different tastes actually are, drinking frequency, storage ability, and cost. A small lineup with clear differences is usually easier to use than a large lineup where the boundaries between products aren't clear.

A useful approach is to have each person describe their need in specific words instead of simply saying they like it "good" or "bold." Someone who likes it bold might be looking for pronounced bitterness, a thick body, or a strong roast aroma; these three characteristics aren't entirely the same thing. Someone who likes it light might want less bitterness, clear aroma, or a cleaner drinking sensation. Once the attributes are separated, a family can find overlap more easily and avoid buying multiple products just because of different naming.

Cost should also be calculated based on actual amount consumed, not just the number of bags. If a member drinks very little but has their own separate bag, the remaining coffee could sit open for a long time. Conversely, if two people have similar preferences and share a product, consumption speed increases and storage becomes simpler. This is why deciding a family's lineup should combine taste with frequency, rather than relying solely on stated preference at the time of purchase.

References

  • Geel, L., Kinnear, M. & de Kock, H. L. (2005). Relating consumer preferences to sensory attributes of instant coffee. Food Quality and Preference, 16(3), 237–244. https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2004.04.014
  • Heidema, J. & de Jong, S. (1998). Study on preference differences between consumer groups. Food Quality and Preference, 9(3), 115–118. https://doi.org/10.1016/S0950-3293(97)00042-6
  • Chernev, A., Böckenholt, U. & Goodman, J. (2015). Choice overload and the complexity of the choice task. Journal of Consumer Psychology, 25, 333–358. https://doi.org/10.1016/j.jcps.2014.08.002
  • Samoggia, A. & Riedel, B. (2018). Motivation and attributes in coffee consumption behavior. Appetite, 129, 70–81. https://doi.org/10.1016/j.appet.2018.07.002
← PreviousNext →